- Nowy
Książka przedstawia – na tle tego zjawiska w całej Europie, ale też w kontekście dziejów Pomorza - genezę ruchu reformacji w Gdańsku, jednym z najważniejszych miast i ośrodków wymiany gospodarczej i kulturalnej na mapie wczesnonowożytnej Rzeczypospolitej i Europy, przebieg wydarzeń reformacyjnych od pojawienia się pierwszych wystąpień w 1520/1522 roku po odniesienie sukcesu, czyli uzyskanie przywileju wyznaniowego, wraz z jego modyfikacjami w latach 1557-1577. Uwzględnione zostało również zjawisko tzw. drugiej reformacji, czyli próba przekształcenia na przełomie XVI i XVII wieku kościoła luterańskiego w ewangelicko-reformowany (kalwiński), jak również inne spory doktrynalne i wyznaniowe aż po wiek XVIII. Dalszym zadaniem tak pomyślanej monografii jest przedstawienie struktur i organizacji życia religijnego dominującego w mieście kościoła luterańskiego, a następnie ukazanie sytuacji innych wyznań i religii funkcjonujących wówczas w Gdańsku (katolików, kalwinistów, mennonitów i innych). Kresem rozważań jest przełom XVIII i XIX w.: rozbiór Polski, włączenie Gdańska do Prus oraz ostatecznie rok 1817, czyli ogłoszenie administracyjnej unii pomiędzy dwoma głównymi nurtami protestantyzmu w Królestwie Pruskim, luteranizmem i kalwinizmem. Monografia zawiera również obszerną bibliografię dotyczącą zagadnienia oraz – w podsumowaniu - postulaty badawcze na przyszłość.
Trzecie wydanie książki zostało zaktualizowane i przedstawia rzeczywisty stan opisywanych obiektów i atrakcji, uwzględniając zmiany, które zaszły w terenie, jak i w przestrzeniach wystawowych. Całość w kolorze.
Monografia autorska Grzegorza Schramkego to praca bardzo potrzebna. Pozwala czytelnikom poznać paletę możliwości artystycznych literatury kaszubskojęzycznej, daje również wgląd w to, jak liczny jest to szereg twórców i jak różna tematyka jest przez nich wyrażana. Praca ukazuje nade wszystko zjawiska trzydziestu pięciu lat (1981-2015), ale żeby je dokładniej objaśnić, sięga się do wydarzeń wcześniejszych i późniejszych aniżeli zaznaczone ramy, co pozwala zaobserwować jak fascynująca jest tradycja literacka języka kaszubskiego. Dzięki bardzo dobremu przygotowaniu do tematu, Schramke snuje opowieść wyważoną, precyzyjną i inspirującą do własnych lektur.
5Autorami publikacji Historia Kaszubów na jeden wieczór są: Michał Hinc, Adam Lubocki oraz Mateusz Szuba – pracownicy wejherowskiego Muzeum.
NAD KASZËBAMA GÒRÔ GWIÔZDA
Weronika Korthals & Paweł A. Nowak