Ludowe rytuały lecznicze na Pomorzu

Ceynowa-poeta w zbiorku Przódë a dzysô to liryk związany z kaszubską ludowością i autentyzmem kulturowym. Pozytywnie – chwaląco i uwznioślająco – przedstawiający tradycję przodków oraz ustawiający się w pokoleniowo-historycznym szeregu liderów pomorskiego ruchu identyfikacyjnego. To także liryk poromantyczny, który wychodząc od wyrażania prawd ludu, formułuje wartości rodowe, etniczne i narodowe, sławiące własne kaszubskie domostwo, ale i związki z Polską jako państwem i racją cywilizacyjną. Otrzymujemy więc dzisiaj 65 wierszy nasiąkniętych stylem myślenia autora, który zanurzony w dawność pisał nie tylko dla swoich współczesnych, ale i dla naszego dzisiejszego „teraz”.

Książka niniejsza jest rozlęgłą tematycznie i geograficznie opowieścią o, głównie dawnym Pomorzu poprzez pryzmat folkloru słownego, mitu, stereotypu, podań i historii wyobrażonej. Jest to ludowa w gruncie rzeczy wizja świata, którego już nie ma, a do którego chętnie przecież chcemy się coraz częściej odwoływać budując swoją tożsamość.

Antoni Abraham (1869-1923), zapisany jest w naszych dziejach, głównie epoki zaborów, jako „Apostoł narodowej sprawy” i „Trybun Kaszubów”, a także „Król Kaszubów”. Funkcjonuje również w legendach, z których najważniejsza dotyczy jego udziału w delegacji Kaszubów na Kongres Wersalski w Paryżu, gdzie decydowano o przyszłości Kaszub po I wojnie światowej. Niemniej, choć jest on postacią najbardziej znaną i upamiętnioną przez ziomków, a i rodaków, pamięć o nim w kolejnych pokoleniach jakby ginie. W działalności na rzecz upamiętnienia – przeciw niepamięci – olbrzymi udział ma Teresa Hoppe, m.in. spiritus movens budowy pomnika Antoniego Abrahama na Placu Kaszubskim w Gdyni i autorka książki, prezentującej aktualną wiedzę i tradycję dotyczącą życia i dokonań jej bohatera.

Józef Borzyszkowski

Czym są „biedni rycerze”? Jak przyrządzić ryżowe kąski albo pieczone młode kurczęta w sosie agrestowym? Skąd w kuchni gdańskiej wzięły się lody z ananasa? To tylko kilka przykładów dań z XIX-wiecznej książki kucharskiej, które teraz można samemu odtworzyć w domowym zaciszu i przekonać się, że dawna gdańska kuchnia jest ciekawa, wyjątkowa i smaczna.

Wszystko dzięki autorkom niniejszej publikacji: fotografce Katarzynie Fiszer oraz muzealniczce, rekonstruktorce kulinarnej Aleksandrze Kucharskiej. W wyniku spotkania tych dwóch gdańszczanek, ich zamiłowania do jedzenia, historii i piękna powstała książka, która łączy w sobie smaki i aromaty dawnego mieszczańskiego życia.