Zarys etnografii Kaszub to uwspółcześnione wydanie dwóch ważnych prac przedwojennych etnografów – Friedricha Lorentza i Adama Fischera, które opublikowane zostały w 1934 roku przez Instytut Bałtycki z Poznania w pracy zbiorowej Kaszubi. Kultura ludowa i język. Najobszerniejszy z zamieszczonych tam artykułów – Zarys etnografii kaszubskiej Lorentza – do dziś jest jedną z najwartościowszych prac prezentujących kulturę ludową Kaszubów z okresu przed wielkimi zmianami, które przyniosła II wojna światowa. Zestawiona z nią praca prof. Adama Fischera Kaszubi na tle etnografii polski – studium porównawcze ma diametralnie inny charakter. Jej celem było nie tyle uzupełnienie pracy Lorentza, co zgodne z ówczesną linią polityczną przedstawienie kaszubskiej kultury w polskim kontekście i uwypuklenie jej związków z kulturą ludową innych regionów kraju. W publikacji Kaszubi. Kultura ludowa i język trzeci, ostatni z artykułów, stanowiła praca językoznawcy prof. Tadeusza Lehra-Spławińskiego O narzeczach Słowian Nadbałtyckich. Przez ponad 80 lat, które upłynęły od czasu jej przygotowania, nauka o języku Kaszubów dokonała znacznych postępów i postawione przez autora tezy oraz wnioski nie wytrzymały próby czasu. Z tego też powodu nie zamieszczamy jej w tej publikacji.
Spis treści
Od wydawcy 9
Friedrich Lorentz
Część I. Zarys etnografii kaszubskiej
Wstęp. Ludność i język 19
Zasięg. Nazwa. Grupy etniczne 19
Formy językowe 22
Wpływ języka kulturalnego na język ludowy 25
Wpływ języka urzędowego na język ludowy 28
Inne wpływy 30
Próby stworzenia języka literackiego 31
Kultura materialna 37
Rolnictwo 37
Rybołówstwo 43
Przemysł domowy i rzemiosło 50
Odzież 57
Budownictwo 69
Sprzęty 80
Sztuka ludowa 84
Pożywienie 89
Kultura społeczna 95
Życie rodzinne 95
Śmierć i pogrzeb 107
Życie towarzyskie 109
Gry i zabawy 111
Rok obrzędowy 113
Kultura duchowa 129
Wyobrażenia ludowe o przyrodzie 129
Wiara w siły nadprzyrodzone w człowieku 136
Wiara w istoty nadprzyrodzone 148
Życie pośmiertne 156
Literatura i muzyka ludowa 159
Literatura piękna kaszubska 179
Zakończenie. Kultura kaszubska i polska 187
Literatura 193
Adam Fischer
Część II. Kaszubi na tle etnografii polski – studium porównawcze
Studium porównawcze. Wstęp 197
Grupy etniczne 197
Kultura materialna 201
Rybołówstwo 201
Łowiectwo 206
Hodowla zwierząt domowych 207
Uprawa roli 209
Przygotowywanie pożywienia 212
Obróbka surowców 214
Odzież 218
Budownictwo 221
Kształt osad 226
Sprzęty domowe 226
Transport i komunikacja 229
Kultura społeczna 235
Obrzędy narodzinowe 235
Obrzędy weselne 238
Obrzędy pogrzebowe 243
Życie towarzyskie 249
Zwyczaje domowe i gospodarskie 250
Zwyczaje doroczne 257
Prawo ludowe 272
Kultura duchowa 277
Wiara w duchy 277
Czary 285
Lecznictwo ludowe 287
Przyroda 291
Opowieści 297
Pieśni 301
Przysłowia i zagadki 308
Widowiska dramatyczne 311
Sztuka ludowa 312
Muzyka 316
Zakończenie 323
Zainteresowanie kaszubszczyzną w polsce 323
Literatura 327
.png)
.png)