Książka ukazuje, w jaki sposób politycznie sterowano obrazem walk Armii Czerwonej z niemieckim Wehrmachtem na Pomorzu, prowadzonych w ramach Operacji Wschodniopomorskiej i szczególnie podczas walk o Gdańsk w marcu 1945 r. Autor szeroko omawia działania celowo wykrzywiające postrzeganie wojny przez żołnierzy, wykorzystując także materiały zgromadzone w rosyjskich archiwach wojskowych, do jakich miał dostęp przed 2014 r. Wykorzystuje przy tym liczne dokumenty z epoki, ulotki, prasę wojskową i cywilną, audycje radiowe oraz produkcje filmowe. Tworzy w ten sposób podstawy do skutecznej demitologizacji powojennej opowieści o „wyzwoleniu” wschodniego Pomorza przez czerwonoarmistów.
To zupełnie inna wojenna opowieść, niż te które znany z czasów PRL - to swoista wiwisekcja wojny, naukowa i historyczna. Liczą się daty, rozkazy, suche fakty, dokumenty, także te radzieckie, oraz korelacje działań wojennych oraz sowieckiej propagandy. Nie ma tu raczej zwykłych ludzi - są dowódcy, żołnierze i znienawidzony wróg. Jest też Pomorze Wschodnie - dla sowietów "prekliata giermania", którą należało wypalić żywym ogniem i zetrzeć z powierzchni ziemi unieważniając jej dziedzictwo i biorąc odwet za całe niemieckie zło na mieszkańcach. Stąd zgliszcza Szczecinka, Koszalina, Kołobrzegu, Słupska, Bytowa, Miastka, Lęborka i przede wszystkim Gdańska. Stąd tysiące zgwałconych kobiet i deportowanych na wschód mężczyzn. Nie bez powodu nasi przodkowie na pytanie o II wojnę światową, emocjonalnie wspominali przede wszystkim straszną zimę i wiosnę 1945 roku. Ale o tym milczą archiwalia... To także opowieść o dwóch obliczach wojny - tym rzeczywistym, przerażająco okrutnym i tym propagandowym, wykorzystywanym przez służby polityczne do budowania narracji o wyzwoleńczej misji człowieka radzieckiego, który składając daninę krwi przyniósł Polsce nową, proletariacką wolność.
Spis treści
Wstęp
Sowiecka doktryna propagandowa wobec wojny z Niemcami
Przygotowania do wojny
Wolta w obliczu konfliktu
Przemiany od obrony do ofensywy
Apogeum zemsty i powrót internacjonalizmu
Narzędzia propagandowe stosowane wobec wojska
Powszechność prasy, broszur i druków ulotnych
Nowinki techniczne – obraz i dźwięk
Funkcjonowanie struktur indoktrynacyjnych frontu
Gazeta „Frontowaja Prawda”
Operacja wschodniopomorska w raportach Sowinformbiura
Działania wstępne
Atak rozcinający
Osiągnięcie strefy podmiejskiej
Walki na podejściach
Atak na miasta
Opanowanie Gdańska na łamach gazety „Krasnaja Zwiezda”
Propaganda w centralnej gazecie wojskowej
Struktura gazety w latach 1941–1945
Zarządzenia władz
Komunikaty informacyjne
Korespondencje z frontu
Ilustracje
Informacje o Polsce
Inne działania propagandowe
Zdobycie Sopotu, Gdyni i Gdańska w korespondencjach dla gazety „Prawda”
Korespondenci wojenni gazety „Prawda”
Korespondencje: na podejściach do Gdańska
Między Gdynią i Gdańskiem
Dzień w Sopocie
Pod Gdańskiem
Gdynia
Bitwa o Gdańsk
Opisy walk o Gdańsk w innych tytułach prasy codziennej
„Komsomolskaja Prawda”
„Izwiestia”
„Stalinskij Sokoł”
Fotokorespondenci nad Bałtykiem
Z aparatami w ruinach miast
Zdjęcia wykonane po walkach
Zdobycie Gdańska w kronikach filmowych i radiu
Rola filmu w propagandzie wojennej
Grupa filmowa 2. Frontu Białoruskiego
Film Na Pomorzu
Komunikaty radiowe
Opisy walk w ulotkach i tekstach gazety dywizyjnej
Przygotowanie do starć w miastach
Relacje z walk ulicznych
Bohaterowie i kłopoty z dyscypliną
Kreowanie gdańskiego mitu wojennego
Polskie flagi nad Gdańskiem
Mitologizacja w dokumentacji nagrodowej
Zakończenie
Summary
Streszczenie
Wykaz skrótów
Bibliografia
Indeks osobowy
Indeks nazw miejscowych
Publikacja wydana przez: Wydawnictwo Region, Muzeum Stutthof w Sztutowie i Dom Wydawniczy Księży Młyn.
Acta Cassubiana t. 24 - rocznik Instytutu Kaszubskiego w Gdańsku.
Nowe, całościowe ujęcie, prezentujące działania Armii Czerwonej na Pomorzu zimą i wiosną 1945 roku, których zwieńczeniem było zdobycie Gdańska i eliminacja niemieckich sił na wschód od Parsęty.
"Ruch Kaszubsko-Pomorski / Kaszëbskò-Pòmòrskô Rësznota" to kolejny bogato ilustrowany tom z serri Vademecum, poruszający zagadnienia związane z dziejami Kaszubów.
Czy wiesz, ile jest Szwecji w Gdańsku? Jaką rolę odegrało miasto w walce Zygmunta III Wazy o szwedzki tron? Jaki podarunek od królowej Krystyny znajduje się w klasztorze oliwskim? Co wspólnego mają Gdańsk i Visby?
To kolejna pozycja z popularnej serii „ABC”, która w skondensowanej formie prezentuje najważniejsze informacje na temat mieszkańców Borów Tucholskich, ich historię oraz teraźniejszość.
3Wznowione wydanie albumu Wielcy Kaszubi Synowie Ziemi Puckiej. Jest on poświęcony 11 Kaszubom, których członkowie oddziału upamietnili Kamieniami Pamięci na Placu Kaszubskim w Wierzchucinie.